X
تبلیغات
به وبلاگ دانشجويان فوريت هاي پزشکي کرمانشاه خوش آمديد.........امیدواریم مطالب مفید واقع شود........ براي بهبود کيفيت لطفا نظر فراموش نشود فوریت های پزشکی کرمانشاه - مبحث مسمومیت وگزیدگی درس فوریت محیطی استاد پورمیرزا(هم به صورت متن و هم به صورت power point برای دان

فوریت های پزشکی کرمانشاه

فارغ التحصیلان کاردانی فوریت پزشکی88 وکارشناسی ناپیوسته 90 دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه

مبحث مسمومیت وگزیدگی درس فوریت محیطی استاد پورمیرزا(هم به صورت متن و هم به صورت power point برای دان
 

 

˜  اصول اولیه

سم شناسی چیست؟مطالعه اثر دارو ها ،سم ها وپادزهر های موثر بر موجودات زنده است.

 

سم چیست؟هر گونه ماده ای که به صورت جامد،مایع  و گاز که در هنگام ورود به بدن یا تماس با پوست توسط اثر شیمیایی خود سلامتی را مختل کند یا باعث مرگ شود را سم میگویند.

 

مسمومیت چیست؟به قرار گرفتن بدن در برابر هر گونه سم مسمومیت می گویند.

˜   راههای ورود سم به بدن

1- خوردن :شایعترین محل ورود سم به بدن است.مانند:فرآورده های خانگی ،مواد نفتی ،پاک کننده ها ،داروها،گیاهان و مسمومیت های غذایی

2-استنشاقی : از ریه ها جذب بدن میشوند.مانند:مونواکسید کربن،آمونیاک،کلر،....

3-جذب سطحی:از طریق پوست یا غشاء مخاطی جذب صورت میگیرد.مانند:تماس با گیاهان ،سم ارگانوفسفره و..

4-تزریق:ورود سم از طریق زیر پوستی ،وریدی و...مانند:تزریغات مرگ بار ونیش حیوانت موذی و.....

˜  اصول کلی ارزیابی و درمان مسمومیت ها

1- ارزیابی صحنه حادثه .

2-ارزیابی سریع و اولیه مسموم .کنترل راه هوایی و...کنترل سطح هوشیاری وانتقال به مرکز مسمومیت .

3-گرفتن شرح حال و ارزیابی مداوم .مانند:آدرس ،تلفن،چگونگی روند مسمومیت ،کنترل علایم حیاتی ،پیدا کردن ماده سمی و....

4- درمان مسمومیت .

5-کنترل شدید بیمارانی که به قصد خودکشی اقدام به مسموم سازی خود کرده اند.

 

˜  درمان کلی مسمومیت ها

در روند درمانی باید باید اقدام به پاک کردن آلودگی نمود .

1- کاهش ورود بیشتر سم به بدن.

الف)خارج سازی از محیط آلوده

ب) خارج سازی نیش

ج) خارج سازی لباس و...

2-کاهش جذب سم در بدن.

الف)اگر سم قبل از یکساعت قبل خورده شده باشد شستشوی معده وگاواژ شارکول فعال برای جذب ملکول های سم وجلوگیری از جذب شدن به خون  انجام میگردد.

ب)افزایش دفع سم با استفاده از سوربیتول و مسهل ها و پارافین و..

3- استفاده از پادزهر ها  و...

 

 

˜مسمومیت با الکل ها

 مسمومیت با الکل ها به دو صورت مشاهده میشوند.

1-اتفاقی که در کودکان دیده میشود .

2-بزهکاری که ناشی از نوشیدن مشروبات الکلی /نوشیدن مشروبات دست ساز و....

50% بیماران مراجعه کننده به مراکز تروما از مشروب استفاده کرده اند.25% مسمومیتها ناشی از الکل ها میباشند.

˜  علائم مسمومیت با الکل

1-استشمام بوی الکل از فرد و در حین صحبت کردن.

2-عدم ثبات،تلو تلو خوردن و استفراغ کردن .

3-صحبت های بریده بریده ونامربوط وبر هم خوردن تست رومبرگ ..

4-صورت قرمز رنگ

5 در حالات شدید هماتمز وکاهش شدید سطح هوشیاری  وآسپیراسیون ریوی و مرگ رخ میدهد.

6- آسیب به بینایی ،کوری و ایست قلبی تنفسی در مسمومیت با الکل متیلیک

˜  اقدامات درمانی

1- بررسی هر گونه درد و تروما در فرد مست  چون الکل درد را ماسکه میکند.

2-بررسی وضعیت تنفسی

3-گذاشتن فرد مسموم در وضعیت بهبودی(ریکاوری) سمت چپ تا جذب محتویات معده به تاخیر بیفتد(حدودا 2 ساعت).

4-بررسی صدمات طناب نخاعی در افراد بیهوش

جلوگیری از بروز هیپوترمی در افراد مسموم با الکل .

5-آوردن نمونه ای از مشروب جهت بررسی نوع الکل.

6-انتقال سریع و تزریق یا خوراندن الکل سفید به افرادی که با الکل قرمز (متیلیک) مسموم شده اند.

˜  مسمومیت با مواد مخدر

ترکیبات تریاک  به صورت خوراکی /استنشاقی میتوانند باعث مسمومیت گردند.

در اثر مصرف ترکیبات تریاک رفلکس های پاراسمپاتیک فعال میشوند وکاهش نبض وفشار خون ،تعداد تنفس وحرکات دستگاه گوارش رخ میدهد.

در مسمومیت این علائم شدید میگردند وعبارتند از :

1-تنفس کوتاه وسطحی که به ایست تنفسی منجر میشود .

2-رنگپریدگی وکاهش سطح هوشیاری

3-مردمک سوزنی

4-کاهش شدید فشار خون و برادیکاردی

5-تهوع واستفراغ

6-مرگ

 

˜  اقدامات درمانی

1-کنترل علایم حیاتی و تنفس کمکی در صورت نیاز ،مانیتورینگ قلبی ..

2- انجام عملیات احیاء

3-دادن وضیت ریکاوری به سمت چپ

4-دادن داروی نالوکسان وسرم های قندی 5% و10%برای جلوگیری از هیپوگلیسمی

5-در مورد داروهای روانگردان مانند :شیشه و....علاوه بر اقدامات قبلی کنترل فرد مسموم چون ممکن است به خود ودیگران صدمه بزند  ودر صورت بروز تشنج تزریق آمپول دیازپام وریدی الزامی است واطلاع به پلیس 110

˜  مسمومیت با مواد سوزاننده

این مواد میتوانند اسیدها و قلیاها باشند .مانند مواد اسیدی باز کننده لوله ها ،مواد پاک کننده حاوی اسید هیدروفلوریک ،آمونیاک و...

علائم شامل:

1-سوختگی صورت ولبها وگلو و لثه

2-آبریزش شدید از دهان

3-گرفتگی صدا ،استریدور و تنگی نفس

4-استفراغ وخونریزی معده

6-شوک

 

˜  اقدامات درمانی

1-ارزیابی صحنه حادثه

2-کنترل و ارزیابی سریع

3-لوله گذاری سریع در تراشه

4- عدم وادار سازی به استفراغ

5-گاهی دادن شیر یا اب مفید است .

6- انتقال سریع به بیمارستان

 

˜  مسمومیت با داروهای اعصاب و روان

در این مسمومیتها فرد ممکن است خواسته (سهوی) یا ناخواسته (به قصد خودکشی ) از داروهایی مانند :ضدافسردگی های سه حلقه ای ،ضد اضطراب ها ومهار کننده های مونو امین اکسیداز استفاده کند.

علائم شامل:

1-خشکی دها ن،تاری دید

2-احتباس ادراری ویبوست 

3-گیجی وتوهم و کاهش سطح هوشیاری

4-اختلالات ریتم قلبی به صورت بلوک های قلبی وپهن شدن موج های بطنی و..

5-ایست قلبی ومرگ

˜  اقدامات درمانی

1-اقدامات عمومی مسمومیت ها

2-مانیتورینگ قلبی

3-تزریق بیکربنات

4-تزریق آدرنالین وسرم در مواردی که شوک وجود دارد.

˜  مسمومیت با ترکیبات ارگانوفسفره و..

انواعی از سموم کشاورزی میباشند که به صورت اتفاقی یا به قصد خودکشی باعث مسمومیتهای شدید میشوند.

علائم: تعریق،میوزیس مردمک ها ،اشک ریزش ،سیالوره،درد شکمی و اسهال و استفراغ ،بیاختیاری ادرار وتاری دید ،نارسایی تنفسی و ایست تنفسی تشنج ومرگ.

 

درمان:خارج سازی لباس ها ودادن داروی آتروپین تا از مهار استیل کولین جلوگیری کند .انتقال سریع .احیائ در صورت نیاز .

گزیدگی:

 

توکسین های تزریقی

˜            رایج ترین منبع این مسمومیتها  حیوانات هستند. گازگرفتگی شامل انواع مختلفی ازحشرات ، خزندگان وحیوانات است .

˜            آسیب بیشترناشی ازآلودگی باکتریایی ویاایجاد واکنش توسط ماده تزریق شده باشد.

اصول کلی درمان درصحنه

˜            محافظت ازپرسنل امداد (عامل ممکن است هنوز دراطراف باشد)

˜            بیمار راازمحیط خطر دورکنید

˜            درصورت امکان حشره یاحیوان راشناسایی کنید (به بیمارستان ببرید)

˜            ارزیابی اولیه ومعاینه جسمانی

˜            جلوگیری ازجذب بیشتر سم

˜            مراقب واکنش آلرژیک باشید

˜            انتقال به بیمارستان

˜            گاز گرفتگيگازگرفتگي از3طريق ممكن است آسيب وارد سازد.

˜            1- صدمات تروماتيك (به صورت زخم ،بريدگي پوست، له شدن بافتهاي عمقي و...)

˜            2- عفونت موضعي وسيستميك

˜            3- انتقال برخي بيماريها(هاري ،هپاتيت و...)

شدت ونوع ضايعه برحسب عامل آن متفاوت است.

گازگرفتگي بوسيله سگ

˜            گازسگ به مراتب خوش خيم ترازگازگربه وانسان بوده وعمدتاً به صورت پارگي پوست وله شدن بافتهاي عمقي (خصوصاً عروق، اعصاب وعضلات) مي باشد.

˜            شيوع عفونت درحدود4%است .ولي درشرايط خاص ازجمله گذشت بيش از12ساعت ازحادثه ، صدمات دست يا پا، زخمهاي سوراخي شكل، سن بيش از50سال، افراد الكليك، بيماران ديابتي، ضعف سيستم ايمني افزايش مي يابد.

˜            شايعترين ارگانيسم جداشده اززخم سگ ،استاف10تا72% ، پاستورلا مولتوسيدا20تا66%، استرپتوكوك24تا46%، پسودومونا10تا20%، ارگانيسم هاي گرم منفي 25% وگونه هاي بيهوازي 13تا76%

گازگرفتگي بوسيله گربه

˜            مهمترين مشكل درصدمه توسط گربه بروز عفونت است.

˜            شيوع عفونت حدود50% بوده وشايع ترين عامل آن پاستورلا مولتوسيدا (گرم منفي وبيهوازي) است.

˜            اين ارگانيسم باعث سلوليت، لنفانژيت، لنفادنيت وتب مي شود. شروع عفونت سريع است(3تا24ساعت بعدازآلودگي) درحالي درعفونت استاف واسترپتوكوك معمولاً بعد از24ساعت ظاهر مي شود.

˜            گازگرفتگي گربه سبب سوراخ شدن پوست ولي سگ باعث جراحات جلد،عروق ،اعصاب وعضلات مي شود.

گازگرفتگي بوسيله انسان

˜            شيوع عفونت حدود15%است.

˜            شايعترين جرم هاي مسئول عبارتند از :استرپتوكوك43تا95%،  ميكربهاي بيهوازي50تا60% و استاف 25تا50%

˜            مهمترين مسئله دراين حالت احتمال انتقال هپاتيت B ،HIV وسيفليس است.

˜            علائم ونشانه ها

˜            درد،  خارش ، خونريزي ، سوراخ ويا پارگي محل گازگرفته، تورم ، احساس سوزش و...

تدابير درماني

˜            درمان اين نوع ضايعات بر4اصل استوار است.

˜            1- تميز وشستشوي زخم 2- پيشگيري ازعفونت 3- درمان عفونت زخم

˜            4- پيشگيري ازكزاز وهاري

˜            1- تميز وشستشوي زخم (شستشو باآب وصابون ، نرمال سالين ومحلول بتادين 1% ، خارج كردن اجسام خارجي ، بافتهاي نكروزه، دبريدمان زخم وعدم  بخيه كردن زخم (غير ازموارد عفونت)

˜            اندام بالاتر ازسطح قلب نگهداشته شود(جلوگيري ازادم)

2- پيشگيري ازعفونت

˜            آنتي بيوتيك خوراكي حداقل 3روز، داروي انتخابي:

˜            الف) درموردسگ: كوآموكسي كلاويا پني سيلين يااريترومايسين 500mg    qid

˜            ب) درموردگربه: پني سيلين، سفالكسين ياتتراسيكلين 500mg qid

ج) درموردانسان: سفالكسين ياسفرادين همراه با آمپي سيلين(ياپني سيلين)500mg qid   for 7-14 da

3- درمان عفونت زخم

˜            درصورت وجودعلائم ونشانه هاي عفونت(اريتم، ادم، تندرنس، ترشحات چركي، آدنوپاتي موضعي ) بلافاصله پس ازتهيه نمونه ،آنتي بيوتيك مناسب شروع شود.

˜            اگر عفونت در24ساعت اول رخ داده : داروي انتخابي پني سيلين ، تتراسيكلين واريترومايسين500mg qid for 7-10 day

˜            اگرعفونت بعد از24 ساعت رخ دهد:درمورد سگ وگربه

˜            پني سيلين  G 1تا2ميليون واحد همراه با نفيسيلين1تا2گرم هر4تا6ساعت (درموردجرم گرم منفي ازآمينوگليكوزيد،وسفالوسپورين نسل 3 مي توان استفاده نمود). ودرموردانسان :سفالوسپورين همراه باجنتامايسين ياكليندامايسين به مدت

7تا10روز

4- پيشگيري ازكزاز وهاري

˜            تمامي بيماران بايستي طبق روش كلاسيك برعليه كزاز ايمن شوند .

˜            درصورت كوچكترين شك به هاري درمان مناسب صورت گيرد.

˜            گزيدگي

˜            واكنش به زهر:

بستگي به سن ،جثه، تندرستي فرد وحساسيت به زهردارد وشامل:

˜            1- واكنش حساسيتي شديد

پاسخ بدن به ماده سمي وارد شده به بدن مي باشد كه ظرف چند دقيقه رخ داده وگاه خطرمرگ دارد.

˜            علائم ونشانه ها: سرگيجه، ضعف، تهوع ، استفراغ، تنفش دشوار، ورم صورت وبرافروختگي، گرگرفتگي چهره ، تورم زبان، كهيروخارش

2- واكنش سمي

˜            اگر تعدادگزيدگي ها زياد باشد ممكن است واكنش سمي ايجاد شود

˜            علائم ونشانه ها : سردرد، تب، گرفتگي عضلات، شكم درد، خواب آلودگي وبيهوشي.

˜            3- شوك

˜            علائم ونشانه ها شامل : رنگ پريدگي، سردرد ،مرطوب شدن پوست، ضعف، كبودي لبها وانگشتان وكاهش سطح هوشياري.

˜            زنبور زدگي Bee Stings

˜            زنبورهاي زرد،قرمز ياخرمايي وزنبور عسل همگي ميتوانند انسان رانيش بزنند.اماتنها نيش زنبور عسل روي پوست

˜            مي ماند.

˜            علائم ونشانه ها:اريتم باسوراخ مركزي، سوزش وكمي درد وگاهي ادم ديده  مي شود.درصورت متعدد بودن نيش ها ممكن است واكنش توكسيك ،آنافيلاكتيك وهيپرسنسيتيويتي ايجاد شود.

˜            تدابير درماني

˜            درصورت وجودنيش اوراباملايمت خارج نمائيد(باذره بين دستي)

˜            جاي نيش را با آب وصابون بشوئيد.

˜            درصورت داشتن حلقه ، دستبند وغيره درمحل نيش، خارج نمائيد

˜            كمپرس سرد به مدت 1تا 3ساعت

˜            استفاده ازلوسيون كالامين  وپماد بتامتازون به صورتTDS

˜            درصورت وجودعفونت استفاده ازسفالكسين خوراكي

˜            جهت تسكين علائم هيستامينيك قرص هيدروكسي زين TDS

˜             

˜            بااستفاده از تورنيكت ناحيه پروكسيمال اندام رابطوريكه فقط باعث انسداد وريدي ونه شرياني شود، بسته وهر5دقيقه بمدت 1دقيقه باز كنيد.

˜            درصورت بروز شوك آنافيلاكسي درمان آن

˜            جهت برونكواسپاسم Aminophyline 3-5mg/kg/h  iv inf

˜            درصورت نبود نبض وتنفس عمليات احياء راشروع كنيد.

˜            پس ازكنترل علائم ونشانه ها بيمار بايستي 4تا 6 ساعت تحت نظر باقي بماند.

˜            فرد بايد واكسن كزاز خود راكامل زده باشد درغيراين صورت اقدام شود.

˜            گزش سايرحشراتازميان سايرحشرات گزنده ديگر مي توان پشه ، ساس، شپش وكك رانام برد.اين حشرات سمي نيستند ولي گزش آنها ممكن است عوارضي درپي داشته باشد.

˜            اقدامات لازم:

˜            محل گزش راباآب وصابون بشوئيد تاعفونت ايجادنشود.

˜            اگردرمحل گزش احساس درد،خارش يا سوزش وجود داردروي آن كمپرس سرد گذاشته وازپماد ضدخارش استفاده نمائيد.

گزش عنكبوتSpider Bites

˜            تقريباً تمام عنكبوتها گوشتخوار بوده وداراي سم هستند امافقط دوگونه آن درانسان خطرناك است.

˜            Lexosceles :سم نكروزدهنده ،مهمترين نوع عنكبوت قهواي گوشه گيرBrown Recluse spider است.

˜            Latrodectus: سم نوروتوكسيك ،مهمترين نوع عنكبوت بيوه سياه Widow spider Black مي باشد.

عنكبوت قهواي گوشه گير

˜            نام ديگر آن عنكبوت ويولوني است.(نماي ويولون معكوس دارد) اندازه بااحتساب پاها حدود2-3 سانتي متر است .سم آن باعث هموليزونكروز بافتها مي شود.

˜            تابلو باليني: ازفرم بدون علامت تااشكال كشنده متفاوت است.

˜            احساس سوزش وخارش درمحل گزيدگي ،اريتم، ادم بامركز روشن،درد ، كهير، تاول، ضعف وبي حالي، تب ولرز،تعريق، دردعضلاني ومفاصل ،سردرد شكم درد، تنگي نفس وآبريزش ازچشمها

˜            درمواردنادرممكن است هموليز، زردي،RF,DIC شوك وكما ايجاد شود

˜            درتمام بيماران بايد CBC, Plat,U/A, انجام شود .درصورت اختلال آزمايشات تكميلي انجام گردد.

˜            عنكبوت بيوه سياه

˜            طول عنكبوت بيوه سياه بااحتساب پاها حدود5/2سانتي متر است ، وجود يك نماي ساعت شني درسطح شكم دارد،اين عنكبوت به دليل اينكه جفت خود راپس ازجفت گيري مي كشد به اين نام خوانده مي شود.سم  آن نوروتوكسيك خيلي قوي است.وازطريق اتصال به كانال كلسيم باعث آزاد شدن استيل كولين ونوراپي نفرين مي شود.

˜            علائم وارزيابي كلينيكي

˜            ابتدادردمبهم ،اريتم وادم درموضع،  سپس دردشديد عضلاني ،دردغدد لنفاوي، اسپاسم عضلات موضعي شكم، تنه واندام تحتاني،اضطراب،تهوع واستفراغ، سردرد سرگيجه ،تنگي نفس ،هيپرتانسيون،ادم وافتادگي پلكها، تب، آبريزش ازچشمها وراش جلدي ممكن است حادث شود.

˜            دركليه بيماران CBC (لكوسيتوز) ،BS (هيپرگليسمي)، U/A (هماچوري وپروتئينوري)، CxRay وECG .

˜            تدابير درماني

˜            درغالب موارد بادرمانهاي محافظتي  بهبودي حاصل مي شود. علائم عصبي ظرف48ساعت برطرف مي شود ولي ضعف و

˜            بي حالي  ودردعضلاني ممكن است چند ماه باقي بماند.

˜            كمپرس موضعي سرد جهت تسكين درد

˜            بي حركت وپائين نگهداشتن عضو ازسطح قلب

˜            شستشووپانسمان محل گزيده وتجويز ضددرد

˜            درصورت لزوم تجويز آنتي هيستامين

˜            درصورت وجود عفونت استفاده اراريترومايسين ياسفالكسين

˜            درصورت وجود علائم سيستميك ، رگ مناسب، كنترل علائم حياتي، تجويز اكسيژن.

˜            درصورت اسپاسم، درمان انتخابي گلوكونات كلسيم، متوكاربامول، ديازپام وياداروي مخدر

˜            درصورت هيپرتانسيون درمان آن

˜            درموارد شديد استفاده از پادزهر مناسب(Lyovac )

˜            استفاده ازكورتيكواستروئيد جهت كاهش پيشرفت نكروز

˜            ترميم بافت اسكار6تا8 هفته بعد انجام شود

˜            درمواردهموليز استفاده ازFFP پلاكت و...

˜            رتيل Tarantulas

˜             

˜            بيش از30گونه رتيل وجود دارد كه اندازه آنها به 20تا60سانتي متر ميرسد وبدن آنها ازپرزهاي ريزي پوشيده شده است.

˜            برخلاف تصورذهني، تقريباً سم تمامي آنها كشنده نبوده وبيشترباعث عوارض هيستامينيك مانند خارش، سوزش وادم موضعي مي شود .درمواردشديدامكان بروز آنژيوادم وجوددارد .

˜            تدابير درماني:

˜            معمولاً بادرمان محافظتي وتجويزآنتي هيستامين وتميزنگهداشتن محل گزيدگي بهبودي حاصل مي شود.درصورت بروز آنژيوادم مي توان ازآدرنالين وكورتيكواستروئيد نيزاستفاده نمود.

عقرب گزيدگي Scorpion  Stings

˜            دردنيابيش از650نوع عقرب وجوددارد كه ازميان آنهافقط 50نوع براي انسان خطرناك است (خطرناكترين  آنها همي اسكورپيون لپتوروس با نام محلی گارديم كه درخوزستان مي باشد).

˜            فعاليت عقرب هادرآب وهواي بسيار گرم(بيش از75درجه سانتي گراد) وشب بيشتر است. سم آنها عمدتاً نوروتوكسيك( به استثناي گارديم كه داراي اثرات سيتوتوكسيك شديدي نيز هست) مي باشد.وباعث تحريك كانالهاي سديمي ودرنتيجه افزايش فعاليت سيستم سمپاتيك وپاراسمپاتيك مي شوند.

علائم ونشانه ها

˜            پس ازچند دقيقه ازگزيدگي درموضع دردشديد، اريتم، وادم ايجاد مي شود.پس از4ساعت  تاكيكاردي، هيپرتانسيون، استفراغ، دفع غيرارادي مدفوع وادرار ، آريتمي، تعريق ، دوبيني،  سرگيجه ، فاسيكولاسيون عضلاني،اختلال تكلم ، تاكي پنه ، تاول،نكروز، افزايش ترشح بزاق ،گشادي مردمك ،ديسترس تنفسي وتشنج نيز ممكن است اتفاق بيفتد.

˜            تابلو گزش باعقرب گارديم شديد تر وخطرناك تر است. (بخصوص درااطفال كمتراز10سال) اين گروه بايد دربيمارستان (ICU )بستري شوند .

˜            كليه آزمايشات روتين وECG به عمل آيد وتايك هفته تحت نظر باشند.

تدابير درماني

˜            استراحت وبي حركت نگهداشتن عضو

˜            تميز نگهداشتن محل گزش

˜            كمپرس خنك(10تا15درجه) جهت تسكين درد

˜            ازسرد كردن ياانسزيون وساكشن موضع نيش خودداري شود.

˜            درصورت وجودتاكي آريتمي ازپروپرانولول استفاده شود.

˜            درصورت تشنج ازديازپام وفنوباربيتال استفاده گردد

˜            درصورت اسپاسم ازمتوكاربامول استفاده شود

˜            درصورت مشكل تنفسي ازاكسيژن وتهويه مكانيكي استفاده شود

˜            برحسب مواردساير درمانهاي كلاسيك مربوطه بكاربسته شود.

مارگزيدگي Snake bite

˜            بيش از3000 نوع ماردرسراسردنيا وجودداردكه فقط 200نوع ازآنهاسمي است.ازميان مارهاي سمي دوگروه:

˜            1- مرجان ها شامل مارمرجان ،ماركبري ومارمامبا

˜            2- افعي مانند  مارزنگي عامل اصلي گزيدگي وخطرات حاصل ازآن هستند.

˜            مارهاي سمي رامي توان بوسيله برخي خصوصيات ظاهريشان از انواع غير سمي باز شناخت.

مار سمي                       مارغيرسمي

˜            حفره بين چشم وبيني وجود دارد        حفره وجود ندارد

˜            مردمك بيضي شكل                         مردمك گردومدور

˜            سر مثلثي وبزرگتر ازگردن              سربيضي ومتناسب باگردن

˜            داراي دندان هاي نيش                      دندان نيش ندارد(همرديف)

˜            محل گزش 2سوراخ                        دورديف سوراخ هلالي

مارهاي افعي

˜            اين گروه ازمارها عامل بيش از 90% مارگزيدگي سمي راتشكيل مي دهد وازآن ميان مارزنگي ازهمه خطرناكتر است .مشخصه اين مارها وجود يك فرورفتگي در دو طرف سر است.اين قسمت گيرنده حساس به گرما بوده وحيوان راقادرمي سازد تاشب نيز قرباني خود راشناسايي كرد ونيش بزند.

˜            سم مارهاي افعي حاوي 15 آنزيم مختلف است وداراي اثرات نوروتوكسيك  هستند.

˜            مارها جزحيوانات شبانه هستند، روزنمي بينند ،حس شنوايي نيز ندارند ولي حس شامه آنهابسيارقوي است.

علائم ونشانه ها

˜            درد ،حساسيت، اريتم وتورم درمحل نيش

˜            دردمعمولاً شديد وحالت سوزاننده دارد ودرطي 5تا10دقيقه ظاهر مي شود.اگرتايك ساعت بعد دردظاهر نشد ما سمي نبوده ياسم وارد بدن نشده است.

˜            ادم بين نيم تا 4ساعت ظاهر مي شود ودرمدت 12تا24ساعت افزايش مي يابد وممكن است كل اندام رادرگيرنمايد.

˜            طي 24تا36ساعت پس ازگزيدگي ،وزيكول ياتاول همراه بااكيموزظاهر مي شود.

˜            تهوع واستفراغ شايع بوده ووجود آن درساعات اوليه نشانه شدت مسموميت است.

˜            تب ، لرز، تعريق، بيحالي وسرگيجه ممكن است وجودداشته باشد.

˜            وجودپارستزي اطراف دهان، صورت وياپوست سر ،سوزن سوزن شدن نوك انگشتان نشانه مسموميت متوسط تا شديد است.

˜            اختلال انعقادي (خونريزي ازبيني، هموپتزي، هماچوري و...)

˜            نارسايي كليه ناشايع نبوده معمولاًثانويه به هيپوتانسيون، رسوب هموگلوبين، ميوگلوبين وفيبرين درتوبولهاي كليوي است.

˜            تكان عضلاني ،تشنج، فلج عضلات تنفسي ، قطع تنفس وشوك

حدود20%مارگزيدگي بدون تزريق سم است به اين حالت Dry bite گويند.فقط علائم موضعي وجوددارد

˜            درتمامي افراد بايد آزمايشات روتين، PT,PTT,Plat كنترل گردد.

˜            ECG گرفته شود.

˜            پيش آگهي ودرمان وابسته به شدت مسموميت مي باشد.

˜            درمان دربيمارستان واورژانس

˜            IV line مناسب (2رگ)

˜            انجام آزمايشات    CBC,Plat,PT,PTT.BUN,Cr,BG,BS,Electrolyt,U/A

˜            تتابولين وواكسن كزازبه افراد بالاي 40 سال

˜            تعبيه سوند فولي وكنترل I/O

˜            كنترلV/S هر15تا30دقيقه

˜            شستشوي محل زخم بابتادين روزانه ودبريد تاول ها ومناطق نكروزه

˜            تجويز آنتي بيوتيك وسيع الطيف نظير آمپي سيلين ياسفالكسين

˜            درصورت بروز اختلالات انعقادي مي توان ازFFP ،فاكتورهاي انعقادي، پلاكت وخون كامل استفاده نمود.

˜            برحسب موردساير درمانهاي كلاسيك مربوطه بكار گرفته شود.

˜            درمان دارويي انتخابي براي مارگزيدگي پادزهر آن است. درصورتيكه در4ساعت اول تجويز شود بسيارمفيد است .امادر صورت لزوم مي توان تا24ساعت پس ازگزيدگي نيز استفاده شود.

˜            پادزهرمارهاي افعي به صورت منووالان وپلي والان ازسرم اسب تهيه مي شود.لذا قبل ازاستفاده بايد تست شود.

˜            تزریق سم توسط حیوانات آبزی

˜            اکثرا درآبهای گرم استوایی بعضی ازآنها درآبهای شمالی نیز یافت می شود.

˜            بیشتر حوادث هنگام قدم زدن درساحـــــــل اتفاق می افتد ولی می تواند هنگام شنا هم رخ دهد.

˜            تزریق سم حیوانات آبزی می تواند ناشی از نیش عروس دریایی، مرجان ها ، شیطان دریایی وسفره ماهی باشد

˜            زهر آبزیان توکسینی است ناپایدار وحساس به گرما هستند.(گرما درد راازبین می بردوزهر راغیر فعال می کند

˜            آب شیرین وآب شور هردوحاوی آلودگی باکتریایی وویروسی هستند. بنابراین عفونت ثانویه همیشه امکان دارد.

˜            علائم ونشانه ها

˜            درد وتورم موضعی شدید ، ضعف ، تهوع واستفراغ ، تنگی نفس، تاکی کاردی، هیپوتانسیون یاشوک

˜             

˜            درمان ازراه هوایی فرد مطمئن باشید

˜            یک نوارفشارنده بین زخم وقلب به گونه ای ببندید که جریان لنف راببندد.

˜            ازگرمایا آبگرم درمحل زخم استفاده کنید (5/43 تا45 درجه)

˜            نیش جانور راخارج یاغیر فعال کنید.

˜            درمان آنتی هستامین وآنتی بیوتیک(سفالوسپورین نسل 2)به مدت 7روز

˜            واکسینه علیه کزاز

˜            توجه استفاده ازکمپرس سرد ویخ ممنوع است.

 

 

 

 

 

 


برچسبها: مسمومیت

[ دوشنبه ششم دی 1389 ] [ 14:5 ] [ سیامک برزگر ]

[ ]